Materiały zmiennofazowe, znane też jako PCM (phase change materials), przez lata kojarzyły się wyłącznie z laboratoriami i przemysłem. Dziś trafiają do produktów, które mamy pod ręką każdego dnia. Ich działanie opiera się na prostej fizyce: podczas topienia lub krzepnięcia pochłaniają i oddają duże ilości ciepła, utrzymując temperaturę w wąskim zakresie. Dzięki temu poduszka chłodząca nie nagrzewa się od razu, a ściana budynku nie przegrzewa się w upalne popołudnie.

Najłatwiej sprawdzić to na sobie. Poduszki i opaski żelowe z PCM wystarczy włożyć do zamrażarki, a potem przez kilka godzin utrzymują przyjemny chłód na karku. Materiały te stosuje się też w odzieży dla motocyklistów, kaskach, a nawet w kurtkach dla pracowników hal odlewniczych. W każdym z tych przypadków PCM działa jak bufor – nie chłodzi aktywnie, tylko opóźnia nagrzewanie się tkaniny i ciała.

Coraz częściej PCM trafiają jednak do wnętrz na stałe. Płyty gipsowo-kartonowe z mikrokapsułkami wosku montuje się na sufitach i ścianach, gdzie w ciągu dnia pochłaniają nadmiar ciepła, a nocą oddają je powoli. Podobnie działają meble z PCM regulujące temperaturę – szafy, ławy czy zagłówki wypełnione materiałem zmiennofazowym stabilizują mikroklimat bez hałasu i bez poboru prądu. To rozwiązanie szczególnie doceniają osoby mieszkające pod dachem lub w pomieszczeniach z dużymi przeszkleniami.

Warto pamiętać, że PCM nie zastąpią klimatyzacji ani ogrzewania. Ich zadaniem jest wygładzanie wahań temperatury i zmniejszenie zapotrzebowania na energię. W praktyce oznacza to rzadsze włączanie urządzeń, mniejsze rachunki i większy komfort w pomieszczeniach, w których przebywamy na co dzień. Zanim jednak kupimy produkt z PCM, sprawdźmy zakres temperatur, w jakim pracuje – bo to od niego zależy, czy materiał rzeczywiście spełni swoją rolę w naszym domu.